Ryzyko zawodowe w firmie – po co mi to ?

Obowiązek oszacowania ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie regulują przepisy Kodeksu pracy. Ważne pytanie to czemu to ma służyć. Czy będzie to dokument wyłącznie wypełniający zobowiązania prawne, czy też dogłębna analiza stanowiska pracy zależy już od ciebie. I zdanie to kierują zarówno do przedsiębiorców / właścicieli, jak i osób uczestniczących w ocenie ryzyka – kierowników działów, szefów produkcji, służby bhp.

Podstawowe cele oceny ryzyka zawodowego

Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu (wg ważności – w mojej ocenie)

  • zapewnienie ciągłej poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy
  • sprawdzenie, czy występujące na stanowiskach pracy zagrożenia zostały zidentyfikowane
  • przeanalizowanie i dokonanie odpowiedniego wyboru wyposażenia stanowisk pracy, materiałów i środków chemicznych oraz organizacji pracy,
  • ustalenie priorytetów w działaniach zmierzających do eliminowania lub ograniczania ryzyka zawodowego
  • wykazanie, zarówno pracownikom i/lub ich przedstawicielom, jak i organom nadzoru i kontroli, że przeprowadzono analizę zagrożeń i zastosowano właściwe środki ochronne.

 Ocena ryzyka zawodowego powinna – jak każdy dokument z dziedziny bhp coś wnosić do zakładu. Niestety dokumentacja za tego zakresu spełnia bardzo często tylko podpunkt ostatni ( i to tylko częściowo)  – wykazanie organom nadzoru i kontroli, że przeprowadzono analizę zagrożeń.

A przecież jest to potężne narzędzie, dzięki któremu możemy w znaczący sposób poprawić bezpieczeństwo pracy.

 

Zapewnienie ciągłej poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy

Po pierwsze należy ustalić zasady oraz czasookres aktualizacji oceny ryzyka zawodowego. Ocena ryzyka powinna być aktualizowana przy wprowadzaniu zmian na stanowiskach pracy (technologicznych lub organizacyjnych), po zmianie obowiązujących wymagań, odnoszących się do ocenianych stanowisk pracy, po wprowadzeniu zmian w stosowanych środkach ochronnych,  po wystąpieniu wypadku przy pracy, na wniosek lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami (w przypadku uzasadnionych oceną stanu zdrowia pracowników).  Ponadto okresową ocenę ryzyka zawodowego należy wykonać nie rzadziej niż raz na …. i tutaj należy określić maksymalny czas, po jakim musi nastąpić przegląd oceny ryzyka.

Ciągła poprawa, to również wyciąganie wniosków, które płyną z informacji zbieranych podczas przeglądów bhp.

Po drugie to zgłębiać widzę na temat nowych technologii, rozwiązań konstrukcyjnych, środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, psychologii pracy i proponować nowe środki profilaktyczne. Zawsze jest obszar i miejsce do poprawienia warunków pracy.

Po trzecie czytać literaturę, portale, czasopisma dotyczące bezpieczeństwa pracy. I wyciągać wnioski – szczególnie te związane z wypadkami przy pracy.

Po czwarte brać udział w szkoleniach doskonalących, wymieniać doświadczenia i wykorzystywać zdobytą wiedzę, np. Ośrodek Państwowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu prowadzi szkolenia doskonalące z zakresu bhp i prawa pracy całkowicie bezpłatnie ! 

Sprawdzenie, czy występujące na stanowiskach pracy zagrożenia zostały zidentyfikowane

Aby właściwie zidentyfikować zagrożenia moim zdaniem najlepsza jest wizja lokalna i wspomaganie się zdjęciami i filmami. Ja preferuję formę opisową, ale z powodzeniem można wykorzystać listę kontrolą do przeglądu zakładu (tu zagrożenie jest taki, ze ograniczymy się do punktów wyłącznie ujętych w liście kontrolnej; na plus, że zawsze będziemy mieć ten sam standard przeglądu).

Podczas przeglądu / wizji warto porozmawiać z pracownikami. To ogromna baza wiedzy na temat zagrożeń na stanowisku pracy. Również rozwiązań jak je poprawić – jeśli ktoś da im tylko możliwość wypowiedzenia się i aktywnego uczestniczenia w ocenie ryzyka ( w końcu nic dziwnego – przecież chodzi o ich życie i zdrowie).

Podczas zbierania informacji należy również sięgnąć do dokumentacji technicznej lub technologicznej (popularnie zwanej DTRkami) oraz pomiarów środowiska pracy pod kątem czynników szkodliwych jak i uciążliwych. Nieodzowna jest również rozmowa z kierownikiem / brygadzistą / liderem działu. To kolejna kopalnia wiedzy.

Kolejnymi dokumentami jaki powinniśmy uwzględniać to – rejestry wypadków przy pracy, chorób zawodowych.

Przeanalizowanie i dokonanie odpowiedniego wyboru wyposażenia stanowisk pracy, materiałów i środków  chemicznych oraz organizacji pracy

Ten punkt – w mojej ocenie –  odnosi się do projektowanego stanowiska pracy. Często jednak ocenę ryzyka przeprowadza się na już istniejącym stanowisku. Ale warto wykorzystać to w trakcie np. wdrażania nowych technologii, zakupu nowych maszyn, środków chemicznych, sprawdzenia doboru środków ochrony indywidualnej.

Ustalenie priorytetów w działaniach zmierzających do eliminowania lub ograniczania ryzyka

Ustalenie priorytetów powinno nastąpić  przede wszystkim poprzez działania techniczne i organizacyjne, a następnie poprzez podnoszenie świadomości pracowników.

Ustalenie priorytetów powinno wiązać się z wielkością zagrożenia. Tam, gdzie bezpośrednio zagrożone jest życie i zdrowie należy podjąć działania natychmiastowe (łącznie z propozycją wstrzymania pracy). I tak w pierwszej kolejności należy sprawdzić i zaproponować rozwiązania techniczne, które będą eliminowały ryzyko u źródła (automatyzacja procesu, wszelkiego rodzaju osłony, urządzenia zabezpieczające, zastosowanie ochron zbiorowych, zmiana technologii, maszyn, urządzeń, narzędzi). Następnie – zastosowanie ochron indywidualnych dobranych pod katem występujących zagrożeń. Kolejnym działaniem powinny być zmiany organizacyjne np. rotacja, zapewnienie przestrzeni do pracy, ustalenie procedur, zapewnienie instrukcji. No i oczywiście na koniec – podnoszeni świadomości. Jest to jedno z ważniejszych priorytetów – umieszczone na końcu tylko dlatego, że trudno mierzalne. I tak świadomość możemy podnosić poprzez szkolenia bhp (te obowiązkowe jak i tematyczne), plakaty, grafiki, spotkania z pracownikami / lub przekazywanie przez nich uwag w formie pisemnej – wdrożenie pracowników w proces ciągłej poprawy, przeglądy bhp i wyciąganie z nich  wniosków, ćwiczenie próbnych sytuacji awaryjnych.

Głównym celem było przedstawienie wizji związanej z oceną ryzyka zawodowego. Więcej konkretów w postaci analiz na stanowiskach w następnych wpisach.

Rafał Peryt

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>